अक्षय्य तृतीयाचे महत्त्व आणि सोन्याची खरेदी
अक्षय्य तृतीया हा हिंदू धर्मातील सर्वात शुभ दिवस मानला जातो. हा साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक असल्याने या दिवशी कोणतेही शुभ कार्य करण्यासाठी पंचांग पाहावे लागत नाही. विशेषतः, या दिवशी सोनं खरेदी करणं अत्यंत शुभ मानलं जातं. असे मानले जाते की या दिवशी केलेली गुंतवणूक किंवा खरेदी अनंत काळ टिकून राहते आणि संपत्ती वाढीस लागते. त्यामुळे प्रत्येक वर्षी अक्षय्य तृतीयेच्या दिवशी सोन्याची मागणी मोठ्या प्रमाणावर वाढते, ज्यामुळे त्याची किंमतही वाढते.
अक्षय्य तृतीयेला सोन्याची किंमत वाढण्याची कारणे
१. वाढलेली मागणी
अक्षय्य तृतीया हा सोने खरेदीसाठी शुभ दिवस असल्याने लाखो लोक या दिवशी सोनं खरेदी करतात. यामुळे सोन्याची मागणी वाढते, परिणामी किंमतीत वाढ होते.
२. लग्नसराई आणि पारंपरिक महत्त्व
भारतामध्ये अक्षय्य तृतीया हा लग्नसराईचा महत्त्वाचा भाग आहे. अनेक कुटुंबे या दिवशी लग्नासाठी दागिने खरेदी करतात, त्यामुळे मागणीत मोठी वाढ होते आणि किंमती वाढतात.
३. गुंतवणुकीचा सुरक्षित पर्याय
सोनं हे महागाईपासून बचाव करणारे सुरक्षित गुंतवणूक साधन मानले जाते. तसेच, जागतिक आर्थिक परिस्थिती अस्थिर असताना सोन्याकडे लोक अधिक प्रमाणात वळतात, त्यामुळेही सोन्याच्या किमती वाढतात.
४. व्यापार्यांकडून दरवाढ
अक्षय्य तृतीयेच्या आधीच व्यापारी आणि सराफा बाजारात सोन्याची किंमत वाढवली जाते, कारण त्यांना माहिती असते की ग्राहक मोठ्या प्रमाणावर खरेदी करणार आहेत. त्यामुळे मागणीच्या तुलनेत पुरवठा कमी ठेवून किंमती वाढवल्या जातात.
५. ऐतिहासिक किंमत वाढ
गेल्या काही वर्षांमध्ये अक्षय्य तृतीयेच्या काळात सोन्याच्या दरात मोठ्या प्रमाणात वाढ झालेली आहे. उदाहरणार्थ,
-
२०२४ मध्ये सोन्याचा दर ₹७१,५०० प्रति १० ग्रॅम होता
-
२०२० मध्ये सोन्याने तब्बल ३२% परतावा दिला
-
२०१७ मध्ये मात्र किंमतीत ३.२३% घसरण झाली होती
सोन्यात गुंतवणुकीचे विविध पर्याय
अक्षय्य तृतीया ही केवळ दागिने खरेदीसाठी महत्त्वाची नाही तर गुंतवणुकीच्या दृष्टीनेही महत्त्वाची आहे. सोन्यात गुंतवणुकीचे अनेक मार्ग आहेत:
-
फिजिकल गोल्ड (दागिने, नाणी, बार) – पारंपरिक पद्धतीने सोनं खरेदी करून साठवण्याचा सर्वात सोपा मार्ग.
-
गोल्ड ईटीएफ (Gold ETFs) – स्टॉक एक्सचेंजवर ट्रेड होणारे डिजिटल स्वरूपातील सोन्याचे युनिट्स.
-
सॉवरेन गोल्ड बाँड्स (SGBs) – सरकारकडून जारी करण्यात येणारी योजना, ज्यात सोन्याच्या बाजारभावाइतका परतावा आणि अतिरिक्त व्याज मिळते.
-
गोल्ड फंड्स – म्युच्युअल फंडाच्या माध्यमातून सोन्यात गुंतवणूक करण्याचा पर्याय.
अक्षय्य तृतीयेला सोन्यात गुंतवणूक करावी का?
सोन्याच्या वाढत्या किंमती पाहता, हा एक दीर्घकालीन आणि सुरक्षित गुंतवणूक पर्याय मानला जातो. मात्र, खरेदी करताना किंमती आणि आपल्या गुंतवणुकीच्या उद्दिष्टांचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे. गोल्ड ईटीएफ आणि सॉवरेन गोल्ड बाँड्ससारख्या डिजिटल गुंतवणुकीचे पर्यायही विचारात घ्यावेत, जे अधिक सुरक्षित आणि फायदेशीर ठरू शकतात.