Petrol Diesel Prices : पेट्रोल डिझेलचे भाव हा सर्वसामान्यांसाठी जिव्हाळ्याचा विषय बनलेला आहे. वाढणारे पेट्रोल डिझेलचे भाव हे त्यांच्या आर्थिक बजेट साठी एकप्रकारे त्रासदायक ठरतात.

दरम्यान मागिल काही दिवसांपासून पेट्रोल आणि डिझेलचे भाव स्थिर होते, दरम्यान मध्यंतरी भाव पुन्हा वाढले. देशातील प्रमुख तेल कंपन्यांनी 14 जून 2022 साठी पेट्रोल आणि डिझेलच्या नवीन किमती जाहीर केल्या आहेत.

आजही पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात कोणताही बदल झालेला नाही. 22 मे पासून देशभरात पेट्रोल आणि डिझेलचे दर स्थिर आहेत.

21 मे रोजी केंद्र सरकारने पेट्रोल आणि डिझेलवर आकारण्यात येणाऱ्या उत्पादन शुल्कात कपात करण्याची घोषणा केली होती, त्यानंतर 22 मेपासून देशभरात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती 7 रुपयांवरून 9.50 रुपये प्रति लिटरवर आल्या होत्या.. केंद्र सरकारच्या घोषणेनंतर काही राज्यांनी त्यांच्या स्तरावर पेट्रोल आणि डिझेलवरील व्हॅटही कमी केला होता.

दिल्ली

पेट्रोल ९६.७२

डीझेल ८९.६२

मुंबई

111.35

९७.२८

कोलकाता

१०६.०३

९२.७६

चेन्नई

102.63

९४.२४

बंगळुरू

१०१.९४

८७.८९

हैदराबाद

१०९.६६

९७.८२

पटना

१०७.२४

९४.०४

भोपाल

१०८.६५

९३.९०

जयपुर

१०९.४६

९४.६१

लखनऊ

९६.५७

८९.७६

तिरुवनंतपुरम

१०७.८७

९६.६७

दिल्लीत आज पेट्रोल 96.72 रुपये आणि डिझेल 89.62 रुपये प्रति लिटर दराने विकले जात आहे. आज मुंबईत एक लिटर पेट्रोलचा दर 111.35 रुपये आणि डिझेलचा दर 97.28 रुपये आहे.

चेन्नईमध्ये पेट्रोलची किंमत 102.63 रुपये आणि डिझेलची किंमत 94.24 रुपये आहे. त्याच वेळी, कोलकातामध्ये पेट्रोलची किंमत 106.03 रुपये आणि डिझेलची किंमत 92.76 रुपये प्रति लिटर आहे. येथे, एसबीआय संशोधन अहवालानुसार, व्हॅटमध्ये कपात करण्यासाठी राज्यांकडे अजूनही जागा आहे.

अशा परिस्थितीत, राज्य सरकारे सरासरी पेट्रोलवर प्रतिलिटर 2 रुपये आणि डिझेलवर प्रति लिटर 3 रुपये व्हॅट कमी करू शकतात. ही कपात करूनही त्यांच्या तेल महसूल संकलनावर कोणताही परिणाम होणार नाही. केंद्र सरकारने पेट्रोल आणि डिझेलवरील उत्पादन शुल्कात कपात केल्यानंतर महाराष्ट्र, राजस्थान, केरळ, तामिळनाडू, मध्य प्रदेश, कर्नाटक, गोवा आणि पश्चिम बंगाल या राज्यांनी व्हॅटमध्ये कपात केली आहे.

शेअरखानचे कॅपिटल मार्केट स्ट्रॅटेजी हेड गौरव दुआ यांनी सांगितले की, पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतीत पाच प्रमुख घटक आहेत. मूळ किंमत, भाडे, उत्पादन शुल्क, डीलर कमिशन आणि व्हॅट. मूल्यवर्धित कर (व्हॅट) ची गणना मूळ किंमत, भाडे, उत्पादन शुल्क आणि डीलर कमिशनच्या आधारावर केली जाते.

मोदी सरकारने डिझेल-पेट्रोलवरील उत्पादन शुल्क कमी करण्याचा घेतलेला निर्णय महागाईचा सामना करणाऱ्या जनतेला मोठा दिलासा देणारा आहे. वाढती महागाई हा सरकारसाठी सर्वात मोठा चिंतेचा विषय बनला होता.

त्यामुळे एकीकडे विकासदर थांबण्याचा धोका होता आणि दुसरीकडे रिझर्व्ह बँकेवर (आरबीआय) दर वाढवण्यासाठी दबाव होता. सरकारच्या निर्णयामुळे दोन्ही आघाड्यांवर दिलासा देण्याचा प्रयत्न केला आहे. शनिवारी संध्याकाळी देशवासीयांना दिलासा देत केंद्र सरकारने पेट्रोल डिझेलवरील उत्पादन शुल्कात मोठी कपात केली.

केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी माहिती देताना सांगितले की, आम्ही पेट्रोलवरील केंद्रीय उत्पादन शुल्क प्रति लिटर 8 रुपये आणि डिझेलवर 6 रुपये प्रति लिटरने कमी करत आहोत. यामुळे पेट्रोलचे दर प्रतिलिटर 9.5 रुपये आणि डिझेलचे दर 7 रुपयांनी कमी होणार आहेत.

तथापि, याचा सरकारच्या महसुलावर वार्षिक ₹ 1 लाखाचा परिणाम होईल. शनिवारी मध्यरात्री 12 वाजल्यापासून पेट्रोल आणि डिझेलचे नवे दर लागू होतील. नुकतेच पीएम मोदींनी राज्यांना महागाईपासून दिलासा देण्यासाठी उत्पादन शुल्क कमी करण्याचा सल्ला दिला होता.

मात्र, यापूर्वी काही राज्यांनी व्हॅटमध्ये कपात केली होती. परंतु, सध्या बहुतांश राज्यांमध्ये व्हॅट जास्त आहे. निर्मला सीतारामन म्हणाल्या- ज्या राज्यांनी नोव्हेंबर 2021 पासून कोणतीही कपात केलेली नाही, त्यांनीही सर्वसामान्यांना काहीसा दिलासा मिळेल अशी आम्हाला अपेक्षा आहे.

देशातील सर्वात महाग पेट्रोल महाराष्ट्रातील परभणीमध्ये 123.46 रुपये प्रति लिटर होते, तर आंध्र प्रदेशातील चित्तूरमध्ये डिझेल 107.61 रुपये प्रति लिटर होते. त्याच वेळी, पोर्ट ब्लेअरमध्ये सर्वात स्वस्त पेट्रोल 91.45 रुपये आणि डिझेल 85.83 रुपये प्रति लिटर होते.

त्याच वेळी, राष्ट्रीय राजधानी दिल्लीमध्ये, पेट्रोलची किंमत (आज पेट्रोलची किंमत) 105.41 रुपये प्रति लिटर आणि डिझेलची किंमत (डिझेलची आजची किंमत) 96.67 रुपये प्रति लिटर आहे. मुंबईत पेट्रोल 120.51 रुपये प्रति लिटर आणि डिझेल 104.77 रुपये प्रति लिटरने विकले जात आहे. मात्र, आता उत्पादन शुल्कात कपात केल्यानंतर देशभरात पेट्रोल आणि डिझेलचे दर कमी होणार आहेत.

शनिवारी दिल्लीत सीएनजीच्या दरात किलोमागे दोन रुपयांनी वाढ झाली. त्यामुळे गेल्या दोन महिन्यांत 13व्यांदा सीएनजीच्या दरात वाढ करण्यात आली आहे.

दिल्ली आणि एनसीआरमध्ये सीएनजीची किंमत 73.61 रुपये प्रति किलोवरून 75.61 रुपये प्रति किलो झाली आहे. मोदी सरकारने पीएम उज्ज्वला योजनेच्या सुमारे 9 कोटी लाभार्थ्यांना गॅस सबसिडी देण्याचा निर्णय घेतला आहे.

गॅस सिलेंडरमागे २०० रुपये सबसिडी देणार असल्याचे सरकारने म्हटले आहे. निर्मला सीतारामन यांनी ट्विटमध्ये लिहिले आहे की, यामुळे माता-भगिनींना खूप मदत होईल.

यामुळे सरकारला वर्षाला सुमारे 6100 कोटी रुपयांचा फटका बसणार आहे. सीतारामन म्हणाल्या की या कपातीमुळे आपल्या माता-भगिनींना मदत होईल. यामुळे वार्षिक सुमारे ६,१०० कोटी रुपयांचा महसूल बुडणार आहे. आमची आयात अवलंबित्व जास्त असलेल्या प्लास्टिक उत्पादनांसाठी आम्ही कच्चा माल आणि मध्यस्थांवर सीमाशुल्क देखील कमी करत आहोत.

यामुळे अंतिम उत्पादनांची किंमत कमी होईल. महागाईच्या काळात, केंद्राने प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजनेच्या नऊ कोटींहून अधिक लाभार्थ्यांना प्रति गॅस सिलिंडर (१२ सिलिंडरपर्यंत) २०० रुपये सबसिडी देण्याचा निर्णय घेतला आहे. स्वयंपाकाच्या गॅसच्या वाढत्या किमतीवरही केंद्र सरकारने मोठा दिलासा दिला आहे.

LPG च्या किमतीवर 200 रुपये सबसिडी मिळेल. अर्थमंत्री म्हणाले, आम्ही कच्चा माल आणि प्लॅस्टिक उत्पादनांसाठी मध्यस्थांवरही सीमाशुल्क कमी करत आहोत. प्लास्टिक उत्पादनांवर आमचे आयात अवलंबित्व जास्त आहे.

काही स्टील कच्च्या मालावरील आयात शुल्कही कमी केले जाईल, असे ते म्हणाले. याव्यतिरिक्त, काही स्टील उत्पादनांवर निर्यात शुल्क आकारले जाईल. सीतारामन म्हणाल्या, सिमेंटची उपलब्धता सुधारण्यासाठी आणि चांगल्या लॉजिस्टिकद्वारे सिमेंटची किंमत कमी करण्यासाठी उपाययोजना केल्या जात आहेत.

गेल्या काही महिन्यांत पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती वाढण्याबरोबरच एलपीजीच्या किमतीही सातत्याने वाढल्या आहेत. त्यामुळे जनतेच्या बजेटवर वाईट परिणाम होत होता. हे पाहता सर्व तज्ज्ञ आणि विरोधी पक्ष इंधनाचे दर कमी करण्याची मागणी करत होते. दर कमी करण्यासाठी सरकारवरही दबाव आहे.

काँग्रेसपासून आम आदमी पक्षापर्यंत सरकारला महागाईवरून घेरले. मात्र, आता सरकारने सर्वसामान्यांची अडचण समजून दरात कपात करण्याची घोषणा केली आहे.