Rakesh JhunJhunwala : भारतीय शेअर बाजारात बिग बुल म्हणून प्रसिद्ध असलेले दिवंगत राकेश झुनझुनवाला हे एक गणिती सूत्र पुन्हा पुन्हा फॉलो करायचे, या सूत्रामुळे कंपनीची नफा कमावण्याची क्षमता आणि कंपनीच्या क्षमतेबद्दल बाजाराची धारणा या दोन्हींचे महत्त्व समजण्यास मदत झाली.

ते म्हणाले “मला एका साध्या गणितीय समीकरणाबद्दल सांगण्यात आले होते. ते म्हणजे प्रति शेअर कमाई (EPS) x किंमत कमाई गुणोत्तर (PER ) किंमत. हे स्पष्ट आहे की जेव्हा किंमत ठरवणारे दोन्ही चल म्हणजे EPS आणि PER मध्ये वाढ झाली तर शेअरच्या किमतीत वाढ होते, मग शेअरच्या किमतीत वाढ होते.” त्यांनी आउटलुक बिझनेसचे माजी संपादक एन महालक्ष्मी यांना दिलेल्या मुलाखतीत हे सांगितले.

झुनझुनवाला यांनी लहान असतानाच शेअर मार्केटमध्ये प्रवेश केला. वयाच्या १५ व्या वर्षी त्यांनी आपल्या वडिलांना याबद्दल बोलताना ऐकले. यानंतर त्यांची बाजारपेठेबद्दलची उत्सुकता वाढली. त्यांनी वर्तमानपत्रातील लेखांद्वारे आणि वडिलांची चौकशी करून शेअरच्या किमतीच्या हालचालींचा अभ्यास केला.

त्यांनी एका मुलाखतीत सांगितले होते की, त्यावेळी त्यांनी प्रत्येक वार्षिक अहवाल वाचला होता ज्यामध्ये त्यांना गुंतवणूक करायची होती. ग्रॅज्युएशन आणि चार्टर्ड अकाउंटन्सी उत्तीर्ण केल्यानंतर त्यांनी “गुंतवणूक आणि स्टॉकमध्ये ट्रेडिंग करून करिअर घडवण्याचे आव्हान स्वीकारण्याचे ठरवले. तेव्हापासून त्यांनी हे सूत्र आपल्या मनात जपून ठेवले होते.

एका मुलाखतीत त्यांनी सांगितले होते की संख्या वापरून मोठ्या प्रमाणात EPS चा अंदाज लावता येतो. हे प्रामुख्याने एक विज्ञान आहे. आणि अंशतः एक कला आहे. परंतु सूत्राचा दुसरा भाग, किंवा PER, अंदाज करणे अधिक कठीण आहे. पीईआरच्या अंदाजाबाबत ते म्हणाले, “जसे स्वयंपाक आणि सेक्स शिकवले जाऊ शकत नाही. ते शिकले पाहिजे. त्याचप्रमाणे मी हे शिकलो आहे की पीई समजणे किंवा अंदाज करणे सर्वात कठीण आहे. यशस्वी गुंतवणूक करणे आवश्यक आहे. समजून घेणे हा सर्वात महत्वाचा घटक आहे.”

EPS बद्दल बोलतांना, हे केवळ परिपूर्ण मूल्य नाही ज्याचा आपण विचार केला पाहिजे. त्याऐवजी आपण ईपीएसच्या गुणवत्तेवर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे. “माझ्या विश्लेषणानुसार संपूर्ण नफा प्रक्षेपित करण्याऐवजी, मी कारणे आणि परिस्थिती समजून घेण्याचा प्रयत्न करतो ज्यामुळे नफा होऊ शकतो.

ते म्हणाले की कंपनीच्या नफ्याचा अंदाज लावण्याचा प्रयत्न करताना ते उत्पादन/सेवेची मागणी किंवा त्यासाठी उपलब्ध असलेल्या बाजारपेठेचा विचार करतात. झुनझुनवाला म्हणाले होते की गुंतवणूक करताना, कंपनीची उत्पादने किंवा सेवा कमीत कमी किमतीत जास्तीत जास्त ग्राहकांना उपलब्ध करून देण्याची क्षमता, ऑपरेटिंग ताकद आणि कंपनीची स्केलेबिलिटी आणि सचोटी यावर ते लक्ष केंद्रित करतात.