सरकार नागरिकाना लाभ मिळावा यासाठी अनेक योजना आणत असते. या योजनाद्वारे सरकार सामान्य नागरीकांना विविध सुविधांचा लाभ देण्याचा प्रयत्न करते.

या योजनांचा भरपूर प्रसार देखील झाला आहे. अशातच सरकारच्या प्रोत्साहन आधारित उत्पादन (पीएलआय) योजनेचा फायदा होताना दिसत आहे.

यामध्ये 14 क्षेत्रांतून 2.34 लाख कोटी रुपयांचे गुंतवणुकीचे प्रस्ताव आले आहेत, जे अपेक्षेपेक्षा जास्त आहेत. यामुळे पुढील पाच वर्षांत सुमारे 64 लाख नोकऱ्या निर्माण होण्याची अपेक्षा आहे.

विविध मंत्रालयांच्या आकडेवारीच्या आधारे जारी करण्यात आलेल्या अहवालात हे सांगण्यात आले आहे. अन्न प्रक्रिया आणि कापड ते वाहने आणि इलेक्ट्रॉनिक्स यासह अनेक क्षेत्रातील कंपन्या पीएलआयमध्ये सहभागी होत आहेत.

सुरुवातीला, कंपन्या याबद्दल फारसे उत्साही नव्हत्या, परंतु सरकारने धोरण आणि प्रक्रिया पारदर्शक आणि सुलभ केल्यानंतर, उद्योग पीएलआय योजनेबद्दल अधिक उत्साहाने त्यात सहभागी होत आहेत.

तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की पीएलआयची नुकतीच सुरुवात झाली आहे आणि सर्व काही सुरळीत राहिल्यास त्याचा रोजगारावर आणि उद्योगावर किती सकारात्मक परिणाम होईल हे सांगणे कठीण आहे.

या क्षेत्रांमध्ये सर्वाधिक गुंतवणूक वाहने, वाहन उपकरणे, प्रगत रासायनिक बॅटरी, विशेष स्टील आणि सौर पॅनेल PLI योजनेअंतर्गत गुंतवणूक आकर्षित करण्यात आघाडीवर आहेत. या संदर्भात जारी करण्यात आलेल्या अहवालात सरकारला या माध्यमातून 28.15 लाख कोटी रुपयांचा व्यवसाय अपेक्षित असल्याचे सांगण्यात आले आहे. याशिवाय, पीएलआय योजनेंतर्गत गुंतवणूक आणि रोजगार वाढल्याने, ते देशाची आर्थिक गती वाढवण्यासाठी देखील उपयुक्त ठरू शकते.

गुंतवणूक कोणत्या क्षेत्रात करणार? क्षेत्रातील गुंतवणूक रक्कम वाहने 54,000 कोटी उन्नत बॅटरी 45,000 कोटी स्पेशल स्टील 39,625 कोटी सौर ऊर्जा 30,000 कोटी कापड 19000 कोटी मोबाइल-इलेक्ट्रॉनिक 11573 कोटी अन्न प्रक्रिया 8212 कोटी

PLI योजना काय आहे देशांतर्गत उत्पादनाला चालना देण्याच्या आणि आयात बिलात कपात करण्याच्या उद्देशाने सरकारने पाच वर्षांची PLI योजना सुरू केली. PLI योजनेसाठी देशातील 14 क्षेत्रांची निवड करण्यात आली. यामध्ये ऑटोमोबाईल्स, कापड, अन्न उत्पादनासह आयटी हार्डवेअर सारख्या क्षेत्रांचा समावेश आहे. या योजनेअंतर्गत 1.97 लाख कोटी रुपये खर्च करण्याचा प्रस्ताव होता.

देशांतर्गत कंपन्यांना नवी ओळख मिळेल पीएलआय योजनेचा प्रभाव वेगवेगळ्या प्रदेशांमध्ये वेगवेगळ्या प्रकारे दिसून येईल. Acer इंडियाचे चीफ बिझनेस ऑफिसर सुधीर गोयल म्हणतात की लॅपटॉप आणि पीसी स्पेसमधील PLI देशांतर्गत कंपन्यांसाठी फासे बदलणारे ठरू शकतात. ते म्हणतात की नोएडाच्या डिक्सन टेक्नॉलॉजीने एसरसाठी उत्पादने तयार करण्यासाठी करार केला आहे.

डिक्सन पीएलआयमध्ये सहभागी होत आहे. गोयल म्हणतात की डिक्सनला इतर कंपन्यांकडूनही ऑर्डर मिळाल्यास ते जागतिक दर्जाची परवडणारी उत्पादने तयार करू शकतील. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, सध्या तैवानची फॉक्सकॉन जगातील प्रसिद्ध कंपन्यांसाठी मोबाईल बनवते. लॅपटॉप-पीसीच्या क्षेत्रात ते यश मिळवण्याची क्षमता डिक्सनसारख्या भारतीय कंपन्यांकडेही आहे.