आजघडीला अनेकजण क्रेडिट कार्ड वापरतात. क्रेडिट कार्ड वापरण्याचा आपल्याला फायदा देखील मिळतो. वास्तविक रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने क्रेडिट कार्ड आणि डेबिट कार्ड जारी करणे आणि त्याच्याशी संबंधित इतर नियमांमध्ये बदल केले आहेत.

हे नवीन नियम आल्यानंतर आता क्रेडिट कार्ड आणि डेबिट कार्डचा वापर पूर्वीपेक्षा अधिक सुरक्षित होईल, अशी अपेक्षा आहे.

अनेक वेळा लोकांना अर्ज न करूनही कार्ड दिले जातात किंवा काही वेळा त्यांच्या स्पष्ट संमतीशिवाय कार्ड अपग्रेड केलेp जातात.

नवीन क्रेडिट कार्ड नियमांची विशेष बाब म्हणजे आता क्रेडिट कार्ड आणि डेबिट कार्ड जारी करणाऱ्या बँका ग्राहकांशी मनमानी करू शकणार नाहीत.

कार्डचा वापर अधिक उपयुक्त व्हावा हा या नियमांचा उद्देश आहे. हे नवीन नियम 1 जुलै 2022 पासून लागू होतील. नवीन क्रेडिट कार्ड नियमांमध्ये काय खास आहे ते आम्ही येथे सांगितले आहे. याशी संबंधित 10 महत्त्वाच्या गोष्टी आम्ही येथे शेअर केल्या आहेत.

1. नवीन नियमांनुसार, संमतीशिवाय कार्ड जारी करणे किंवा अपग्रेड करणे यावर बंदी घालण्यात आली आहे. जर कार्ड संमतीशिवाय जारी केले गेले असेल किंवा सध्याचे कार्ड प्राप्तकर्त्याच्या मान्यतेशिवाय अपग्रेड आणि सक्रिय केले गेले असेल आणि त्यासाठी बिल आकारले गेले असेल, तर कार्ड जारीकर्त्याला फक्त पैसे परत करावे लागतील असे नाही तर प्राप्तकर्त्यालाही विलंब न करता दोनदा दंड. परत केलेल्या फीचे मूल्य देखील देय असेल.

2. ज्या व्यक्तीच्या नावाने कार्ड जारी केले गेले आहे ती व्यक्ती भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या लोकपालाशी देखील संपर्क साधू शकते. योजनेतील तरतुदींनुसार दंडाची रक्कम लोकपाल ठरवेल.

3. जारी केलेले कार्ड किंवा कार्डद्वारे ऑफर केलेली इतर उत्पादने/सेवांना ग्राहकाची लेखी संमती आवश्यक आहे. याव्यतिरिक्त, कार्ड-जारीकर्ता ग्राहकांच्या संमतीसाठी मल्टी-फॅक्टर ऑथेंटिकेशनसह इतर डिजिटल मोड वापरू शकतात.

4. एखाद्या व्यक्तीच्या नावाने जारी केलेले कार्ड त्यांच्यापर्यंत पोहोचले नाही आणि त्याचा गैरवापर झाल्याची प्रकरणे समोर आली आहेत. संमतीशिवाय अशा कार्डांच्या गैरवापरामुळे होणारे कोणतेही नुकसान हे केवळ कार्ड जारीकर्त्याची जबाबदारी असेल आणि ज्या व्यक्तीच्या नावाने कार्ड जारी केले जाईल ती व्यक्ती त्यासाठी जबाबदार असणार नाही यावर जोर देण्यात आला आहे.

5. जर ग्राहकाने कार्ड जारी केल्याच्या तारखेपासून 30 दिवसांपेक्षा जास्त काळ सक्रिय केले नसेल, तर कार्ड-जारीकर्ता क्रेडिट कार्ड सक्रिय करण्यासाठी कार्डधारकाकडून वन टाइम पासवर्ड (OTP) आधारित संमती घेईल. कार्ड सक्रिय करण्यासाठी कोणतीही संमती न मिळाल्यास, कार्ड जारीकर्ता ग्राहकाकडून पुष्टीकरण मिळाल्याच्या तारखेपासून सात कामकाजाच्या दिवसांच्या आत कोणतेही शुल्क न घेता क्रेडिट कार्ड खाते बंद करेल.

6. कार्ड-जारीकर्ता क्रेडिट कार्ड अर्जासोबत एक-पानाचे मुख्य-फॅक्ट स्टेटमेंट प्रदान करेल, ज्यामध्ये व्याज दर, शुल्क आणि इतर माहिती यासारख्या महत्त्वाच्या कार्ड पैलूंचा समावेश असेल. क्रेडिट कार्डचा अर्ज फेटाळला गेल्यास, कार्ड जारीकर्त्याला अर्ज का नाकारला गेला हे लिखित स्वरूपात स्पष्ट करावे लागेल.

7. अतिमहत्त्वाच्या अटी व शर्ती (MITC) हायलाइट करून ग्राहकांना स्वतंत्रपणे पाठवल्या पाहिजेत. ऑनबोर्डिंगच्या वेळी ग्राहकाला MITC प्रदान केले जाईल.

8. कार्ड जारीकर्ते हरवलेल्या कार्ड, कार्ड फसवणुकीमुळे उद्भवणाऱ्या दायित्वांसाठी ग्राहकांसाठी विमा संरक्षण सुरू करण्याचा विचार करू शकतात.

9. कोणताही कार्ड जारीकर्ता नवीन क्रेडिट कार्ड खात्याशी संबंधित कोणतीही क्रेडिट माहिती कार्ड सक्रिय होण्यापूर्वी क्रेडिट माहिती कंपन्यांना कळवू शकत नाही.

10. कार्ड जारीकर्ते हे सुनिश्चित करतील की ते ज्या टेलीमार्केटरची नियुक्ती करतात ते भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरणाने (TRAI) वेळोवेळी जारी केलेल्या सूचनांचे पालन करतात. कार्ड जारीकर्त्याचा प्रतिनिधी फक्त सकाळी 10:00 ते 19:00 या वेळेतच ग्राहकांशी संपर्क साधेल.