Inspirational Story : कधीच कॉलेजला गेला नाही, पण बनवली 35 प्रकारची अवजारे, आता परदेशातून आली मागणी

MHLive24 टीम, 29 डिसेंबर 2021 :- गुजरातमधील हिरेन पांचाल हा तरुण शेतकऱ्यांसाठी शेतीची साधने बनवण्याचे काम करतो. ही महागडी साधने आणि यंत्रे सामान्य शेतकरी खरेदी करू शकत नाहीत. वाचा त्याची ही गोष्ट…(Inspirational Story)

गरज ही शोधाची जननी आहे असं म्हणतात. असाच काहीसा प्रकार गुजरातच्या हिरेन पांचाळसोबत घडला. मूळचा गुजरातमधील राजपिपला शहरातील रहिवासी असलेला हिरेन पांचाळ हा धरमपूर येथे राहणारा असून तो शेती आणि बागायतीशी संबंधित अनेक प्रकारची अवजारे बनवत आहे.

हिरेनने शेती आणि बागकामाची कामे सुलभ करण्यासाठी सुमारे 35 प्रकारची छोटी हाताची साधने तयार केली आहेत. अवघ्या तीन वर्षात त्यांनी बनवलेली अवजारे इतकी लोकप्रिय झाली की, देशातीलच नव्हे तर परदेशातील लोकांनाही त्यांची शेतीची अवजारे मिळत आहेत.

Advertisement

अनेकदा शेती आणि बागकामाची कामे लोकांना अवघड जातात. त्यामुळे तरुण पिढी ते स्वीकारण्यास कचरत आहे. आज बाजारात अनेक हायटेक उपकरणे असली तरी ही महागडी शेतीची साधने मागासलेल्या आदिवासी शेतकऱ्यांच्या आवाक्याबाहेर आहेत.

म्हणूनच हिरेनने आपले सर्व शोध तरुण आणि मागासलेल्या शेतकऱ्यांना डोळ्यासमोर ठेवूनच केले. त्याचबरोबर त्यांना अमेरिका आणि जर्मनीसारख्या देशांकडूनही ऑर्डर मिळत आहेत.

हिरेन म्हणतो, “लहान शेतकरी अनेकदा मोठी मशीन विकत घेऊ शकत नाहीत आणि त्यांच्या छोट्या शेतांसाठी मोठी मशीनही काम करत नाहीत. अशा परिस्थितीत स्वस्त आणि हलकी साधने त्यांचा खूप उपयोग होऊ शकतात.”

Advertisement

लहानपणापासून व्यावहारिक ज्ञानाची आवड होती

हिरेन कधीच कॉलेज किंवा शाळेत गेला नाही. त्याचा होम स्कूलिंगवर जास्त विश्वास आहे. वयाच्या 16 व्या वर्षी ते पुण्यातील विज्ञान आश्रमात गेले. तेथे त्यांना विविध प्रकारचे प्रात्यक्षिक प्रशिक्षण आणि दैनंदिन जीवनात उपयोगी पडणाऱ्या गोष्टींचे व्यावहारिक ज्ञान देण्यात आले.

तो म्हणतो, विज्ञान आश्रमातून आल्यानंतर माझ्या आयुष्यात बरेच बदल झाले. लहान आणि गरजू लोकांना मदत करता येईल, असे मोठे काम करण्यापेक्षा असे काम करणे चांगले आहे, असे मला वाटले. मी आयुष्यात पुस्तकांपेक्षा अनुभवातून जास्त शिकलो आहे.

Advertisement

पुण्याहून आल्यावर त्यांनी गुजरात विदयापीठात जवळपास पाच वर्षे काम केले. विदयापीठात मुलांना शेती, बागकाम, हस्तकला यासारखी कामे शिकवली जातात. तेथे तो पर्यायी ऊर्जेच्या प्रकल्पावर काम करत होता. पुढे तिथल्या मुलांनाही असे शिक्षण देण्याचे काम करण्याची संधी मिळाली.

विदयापीठाच्या वतीने एक वर्षाच्या विद्यार्थी विनिमय कार्यक्रमांतर्गत ते जर्मनीलाही गेले. जर्मनीहून परतल्यानंतर त्यांनी गावात काम करण्याचा निर्णय घेतला आणि ‘प्रयास’ नावाच्या स्वयंसेवी संस्थेत प्रवेश केला.

त्या काळात त्यांनी गुजरातमधील नर्मदा जिल्ह्यातील ७२ गावांमध्ये नैसर्गिक शेतीचा प्रसार करण्याचे काम केले.

Advertisement

हिरेन सांगतात, “मी नर्मदा जिल्ह्यात काम करत होतो तेव्हा मी पाहिलं की इथं शेतकऱ्यांची छोटी-छोटी शेतं होती. हा डोंगराळ भाग असल्याने तेथे लोकांच्या लहान-मोठ्या जमीनी असल्याने पाण्याचीही समस्या होती. हिरेन हे स्वत: प्रयत्न संस्थेच्या जमिनीवर शेती करायचे, या काळात त्यांनाही अनेक समस्यांना तोंड द्यावे लागले.

शेतीसाठी छोटी साधने

हिरेन स्वतः शेती करत असताना त्यांनाही अनेक समस्यांना तोंड द्यावे लागले. विज्ञान आश्रमातून मिळालेल्या शिकवणीचा उपयोग करून त्यांनी शेतीतील अडचणींवर मात करण्यासाठी शेतीची साधने बनवण्यास सुरुवात केली.

Advertisement

हिरेन सांगतो, मी ही शेतीची अवजारे बनवायला सुरुवात केली, जसे की खडकाळ जमीन सपाट करणे, गवत कापणे. त्यानंतर आजूबाजूचे अनेक शेतकरी माझ्याकडे ती अवजारे मागायला यायचे. शेतात काम करणाऱ्या अनेक महिला शेतकऱ्यांसाठी ही साधने अतिशय उपयुक्त होती. तेव्हाच मी इतर लोकांसाठीही साधने बनवण्याचा विचार केला.

त्यांचे कुटुंब राजपिपळा येथे वास्तव्यास असले तरी त्यांनी तेथे आदिवासी भागातील शेतकऱ्यांसाठी काम करण्यास सुरुवात केली. हिरेनची विचारसरणी त्याच्या घरच्यांना नेहमीच माहीत होती, त्यामुळे या कामात घरच्यांनी त्याला साथ दिली.

सुमारे तीन वर्षांपूर्वी त्यांनी धरमपूर (गुजरात) येथे अत्यंत कमी भांडवलात आणि स्थानिक कारागिरांच्या मदतीने स्टार्टअप सुरू केले. त्यांनी आपल्या स्टार्टअपचे नाव ‘मिट्टीधन’ ठेवले आहे.

Advertisement

हिरेन सांगतो, मोठा व्यवसाय करण्याचे माझे ध्येय कधीच नसते. मला अधिक लोकांपर्यंत पोहोचायचे आहे. म्हणूनच मी याला व्यवसाय नाही तर सामाजिक उपक्रम म्हणतो. पण हेही खरे आहे की, शाश्वत नोकरी करण्यासाठी तुम्हाला पैशांची गरज आहे.

धरमपूरसारख्या आदिवासी भागात काम करण्यासाठी त्यांना स्थानिक मित्राने त्यांची जागा दिली आहे. हिरेन सांगतो, “जेव्हा मी माझा मित्र परेश रावल यांना सांगितले की मला अशी साधने लहान शेतकर्‍यांसाठी बनवायची आहेत, तेव्हा त्यांनी मला त्यांच्या जागी वापरण्यासाठी मोफत दिली.

2019 मध्येच त्यांनी स्टार्टअप इंडिया अंतर्गत निधीसाठी अर्ज केला. पूर्वी त्याच्याकडे भांडवल कमी असल्याने त्याला जास्त काम करता येत नव्हते. गेल्या तीन वर्षांत त्यांना जवळपास 9000 ऑर्डर्स मिळाल्या आहेत. तसेच, मुलांमध्ये बागकामाची आवड वाढवण्यासाठी त्यांनी पाच शेती साधनांचा संच तयार केला.

Advertisement

 

  • 😊 Mhlive24 आता टेलिग्रामवर! चॅनल जॉईन करा व मिळवा सर्व महत्वपूर्ण अपडेट्स, चॅनल जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा 👉🏻 https://t.me/mhlive24news
  • 🤷🏻‍♂️ फेसबुक वर बातम्या मिळविण्यासाठी Join करा आमचा फेसबुक न्यूज ग्रुप  http://bit.ly/mhlivefbgroup

Mhlive24

Marathi News Updates of Sarkari Yojana, Money, Share Market, Business ideas, Agriculture, Lifestyle and Technology

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button

Adblock Detected

Please consider supporting us by disabling your ad blocker