Tomato Farming: भारतात गेल्या अनेक दशकांपासून मोठ्या प्रमाणात भाजीपाला पिकांची (Vegetable Crop) व्यावसायिक शेती (Farming) केली जात आहे. आपल्या राज्यातील शेतकरी बांधव (Farmer) देखील मोठ्या प्रमाणात भाजीपाला पिकांची लागवड (vegetable farming) करत असतात.

विशेष म्हणजे कमी दिवसात आणि कमी खर्चात काढणीसाठी तयार होत असलेल्या या भाजीपाला पिकांची शेती शेतकरी बांधवांना लाखो रुपयांचा नफा देखील कमवून देत आहे. मित्रांनो टोमॅटो (Tomato Crop) हेदेखील असेच एक प्रमुख भाजीपाला पीक आहे.

या पिकाची शेती आपल्या राज्यात विशेष उल्लेखनीय आहे. गेल्या काही दिवसांपूर्वी टोमॅटोला चांगला उच्चांकी बाजार भाव (Tomato Market Price) मिळत असल्याने आपल्या राज्यातील अनेक शेतकरी बांधवांनी टोमॅटो पिकातून कोट्यावधी रुपये कमावण्याची किमया देखील साधली आहे.

अशा परिस्थितीत सध्या राज्यातील शेतकरी बांधव टोमॅटो पिकाच्या लागवडीकडे वळत असल्याचे चित्र आहे. दरम्यान टोमॅटो उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी एक महत्त्वाची आणि अतिशय आनंदाची बातमी समोर आहे. हाती आलेल्या माहितीनुसार टोमॅटोची एक प्रगत जात शास्त्रज्ञांनी विकसित केली आहे. त्यामुळे टोमॅटो उत्पादक शेतकऱ्यांना कमी दिवसात चांगले उत्पादन मिळणार असल्याचे सांगितले आहे.

यामुळे निश्चितच टोमॅटो उत्पादक शेतकऱ्यांना फायदा होणार आहे. जाणकार लोकांच्या मते वैज्ञानिकांनी तयार केलेली ही नवीन जात अनेक रोगांना प्रतिरोधक आहे अर्थात यामुळे शेतकरी बांधवांना कमी उत्पादन खर्च करावा लागणार आहे साहाजिकच उत्पादनखर्चात बचत झाल्याने शेतकरी बांधवांच्या उत्पन्नात भरीव वाढ होणारं आहे. मित्रांनो देशातील वैज्ञानिकांनी टोमॅटोची अर्का रक्षक नामक एक भन्नाट जात (Tomato Variety) शोधून काढली आहे. चला तर मग मित्रांनो जाणून घेऊया टोमॅटोच्या अर्का रक्षक जातीच्या काही ठराविक विशेषता.

टोमॅटोची ही वाण आहे या रोगास प्रतिरोधक

मित्रांनो अर्का रक्षक ही एक टोमॅटोची सुधारित जात आहे. या जातीच्या टोमॅटो लागवडीचा सर्वात मोठा फायदा हा आहे की ते टोमॅटोच्या झाडांना आणि फळांना पिकातील कीटकांपासून आणि ट्रिपलॉइड रोग जसे की पानावरील अळी, ब्लाइट रोग आणि लवकर येणार्‍या आजारांपासून संरक्षण देते. अर्का रक्षक टोमॅटो हे भारतीय फलोत्पादन संशोधन संस्था, बंगलोरचे कृषी शास्त्रज्ञ डॉ. एटी सदाशिव यांनी विकसित केली आहे.

अर्का रक्षक टोमॅटो ठरले शेतकऱ्यांसाठी वरदान 

खरे तर 2012-13 मध्ये बिष्णुपूर, मणिपूर येथील शेतकऱ्यांचे अर्ध्याहून अधिक टोमॅटोचे पीक या रोगामुळे उद्ध्वस्त झाले होते. बहुतांश शेतकऱ्यांच्या पिकांचे 70 ते 100 टक्के नुकसान होत आहे. अशा परिस्थितीत अर्का रक्षक जातीची माहिती शेतकऱ्यांना देण्यात आली. लागवडीपूर्वी या जातीचे प्रात्यक्षिक शेतकऱ्यांना दाखवण्यात आले आणि शेतात त्याची यशस्वी चाचणी घेण्यात आली.

कर्नाटकातील चिकबल्लापूर जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांनीही कीटक-रोगांमुळे टोमॅटोची लागवड बंद केली होती, मात्र 2014 साली त्यांनी पुन्हा टोमॅटो उत्पादनाच्या व्यवसायात प्रवेश केला आणि अर्का रक्षकची 3500 रोपेही त्यांच्या शेतात लावली. अहवालानुसार, शेतकऱ्यांच्या पिकांचे कीटक-रोगांपासून संरक्षण तर होतेच, पण 110 दिवसांत टोमॅटोचे दाट उत्पादनही मिळते.

अर्का रक्षक टोमॅटो जातीची वैशिष्ट्ये

अर्का रक्षक टोमॅटोच्या एका झाडापासून 18 किलोपर्यंत फळे येऊ शकतात. त्याची लागवड केल्यास 75 ते 80 टन प्रति हेक्टरी 90 ते 100 ग्रॅम वजनाचे टोमॅटो आरामात मिळू शकतात. फळांच्या घन गुणवत्तेमुळे, ते दीर्घकालीन साठवण आणि इतर राज्यांमध्ये निर्यात करणे सोपे होते. केवळ भाज्यांच्या बाबतीतच नाही तर टोमॅटोच्या प्रक्रियेत म्हणजेच अन्न प्रक्रिया उद्योगातही फरक पडू शकतो. या वैशिष्ट्यांमुळे, अर्का रक्षक टोमॅटो आणि बियांना इतर देशांमध्ये खूप मागणी आहे. त्याच्या फळांसोबतच अनेक शेतकरी त्याचे बियाणे उत्पादन करून चांगले उत्पन्नही मिळवत आहेत.