Successful Women Farmer : रसायनयुक्त खते (Chemical Fertilizer) आणि कीटकनाशके (Pesticide) काही काळ चांगले पीक देण्यास मदत करतात, परंतु काही काळानंतर त्यांच्या सततच्या वापरामुळे जमिनीची सुपीकता (Soil Fertility) कमी होण्याची भीती असते. याचा विपरित परिणाम उत्पादन क्षमतेवर होतो.

वास्तविक, रसायनयुक्त रसायने जमिनीतील पोषक तत्व नष्ट करतात, त्यामुळे जमीन नापीक होते. त्यामुळे देशात नैसर्गिक किंवा सेंद्रिय शेतीला (Organic Farming) मोठ्या प्रमाणावर प्रोत्साहन दिले जात आहे. कृषी तज्ज्ञ नेहमीच सेंद्रिय शेतीचा पुरस्कार करत आले आहेत.

नैसर्गिक शेती (Natural Farming) करून उत्तम आणि दर्जेदार पीक तर घेता येतेच, पण नापीक जमीनही सुपीक बनवता येते. कर्नाटकातील चिक्का महादेवम्मा या महिला शेतकऱ्याने (Women Farmer) असेच काहीस केले आहे.

कोण आहेत या प्रगत शेतकरी 

कर्नाटकातील मंडया जिल्ह्यातील रहिवासी असलेल्या चिक्का महादेवम्मा यांनी लहान वयातच शेती करण्यास सुरुवात केली. त्यामुळे तिला प्राथमिक शिक्षणही पूर्ण करता आले नाही. तिने फक्त सातवीपर्यंतच शिक्षण घेतले आहे, पण तिला याबद्दल कोणतीही खंत नाही.

त्या म्हणतात की, त्यावेळी कौटुंबिक परिस्थिती अशी नव्हती की मी माझे शिक्षण चालू ठेवू शकेन, पण आज मी जमिनीशी जोडले गेले आहे याचा मला आनंद आहे. त्यांना शेतीची आवड आहे. ती एक पुरोगामी विचारांची महिला आहे आणि शेतीसमोरील आव्हानांना खंबीरपणे तोंड देत आहे. त्यामुळेच पावसावर अवलंबून असलेली कोरडवाहू जमीन त्यांनी पुन्हा हिरवीगार बागायती केली आहे.

4 एकर जमीन सुपीक बनवून दाखवली…!

चिक्का महादेवम्मा यांच्याकडे वडिलोपार्जित 2.5 एकर जमीन होती. लग्नानंतर नवर्‍याची दीड एकर जमीन एकूण 4 एकर जमीन झाली. दोन्‍ही जमिनींना दुष्काळाचा मोठा फटका बसला. चिक्का महादेवम्मासमोर हे मोठे आव्हान होते. जमिनीचा दर्जा सुधारण्यासाठी ते प्रगतीशील शेतकरी, शेतकरी संघटना, अनेक शेतकऱ्यांना भेटत राहिले.

त्यानंतर, या समस्येवर नैसर्गिक शेती हाच एकमेव उपाय आहे, असा निष्कर्ष त्यांना उमगला. यावेळी ती कृषी तंत्रज्ञान व्यवस्थापन एजन्सी (ATMA) च्या संपर्कात आली, जो शेतकऱ्यांना मदत करण्यासाठी डिझाइन केलेला प्रकल्प आहे. अनेक प्रशिक्षण सत्रे, रेडिओ आणि टीव्ही शोच्या माध्यमातून त्यांनी आपले ज्ञान वाढवले ​​आणि त्याचा उपयोग आपल्या शेतात केला.

महिला शेतकऱ्याच्या शेतीतील काही उल्लेखनीय बाबी

  • चिक्का महादेवम्मा तिच्या 4 एकर जमिनीवर पूर्णपणे सेंद्रिय शेती करतात, ज्यामध्ये त्या अनेक प्रकारचे पिके घेतात.
  • पशुसंवर्धनाशिवाय सेंद्रिय शेती शक्य नाही. यामुळे त्यांच्याकडे 2 देशी गायी, एक म्हैस, 6 शेळ्या, 5 मेंढ्या आणि 16 देशी कोंबड्या आहेत. त्यांच्या कचऱ्यापासून ते सेंद्रिय खत तयार करतात.
  • एक छोटा ट्रॅक्टर आहे, तो त्यांनी कृषी विभागाने दिलेल्या अनुदानावर विकत घेतला आहे.
  • प्रत्येकी 3 इंचाच्या दोन बोअरवेल आहेत.
  • बांधकाम योजनेंतर्गत मिळालेल्या अनुदानातून कृषी विभागाकडून पाण्याची टाकी बांधण्यात आली.
  • फलोत्पादन विभागाने दिलेल्या अनुदानाचा वापर करून, कृषी कचऱ्यापासून कंपोस्ट खत तयार करण्यासाठी जैव विघटन युनिट बांधण्यात आले.
  • ATMA योजनेंतर्गत किडींचा प्रादुर्भाव टाळण्यासाठी कृषी विभागामार्फत मोफत सौर कीटक सापळा बसविण्यात आला आहे.
  • देशी कांद्याच्या वाणांच्या संवर्धनासाठी कांदा साठवणूक केंद्र बांधले आहे. फलोत्पादन विभागाने दिलेल्या अनुदानांतर्गत हे करण्यात आले आहे.