Business Idea: देशातील शेतकरी बांधव (Farmer) गेल्या अनेक वर्षांपासून नगदी पिकाची (Cash Crop) मोठ्या प्रमाणात शेती (Agriculture) करत असल्याचे चित्र आहे. यामुळे शेतकऱ्यांच्या नफा (Farmer Income) दुपटीने वाढत देखील आहे.

मित्रांनो काजू (Cashew Crop) हे देखील असेच एक नगदी पीक आहे. या पिकाची शेतकरी बांधव मोठ्या प्रमाणात शेती करत असून यातून त्यांना चांगली कमाई देखील होत आहे. काजू पिकाची आपल्या भारतात मोठी मागणी असते यामुळे काजूला भारतात चांगला बाजारभाव मिळतो. अशा परिस्थितीत काजूच्या शेतीकडे (Cashew Farming) सध्या शेतकरी बांधव आकृष्ट होत असल्याचे चित्र आहे.

मित्रांनो आम्ही आपल्या माहितीसाठी इथे नमूद करू इच्छितो की काजूची शेती आपल्या भारतात केरळ महाराष्ट्र गोवा कर्नाटक तमिळनाडू आंध्र प्रदेश ओरिसा पश्चिम बंगाल यांसारख्या अनेक राज्यांमध्ये मोठ्याप्रमाणात केली जात आहे. आपल्या महाराष्ट्रात काजूचे क्षेत्र विशेष उल्लेखनीय असून महाराष्ट्रातील कोकण किनारपट्टी लगतच्या भागात मोठ्या प्रमाणात काजूची शेती केली जात आहे. अशा परिस्थितीत आज आपण काजूच्या शेतीतील काही महत्त्वाच्या बाबी जाणून घेण्याचा प्रयत्न करणार आहोत. चला तर मग मित्रांनो वेळ न दवडता जाणून घेऊया या बहुमूल्य माहिती विषयी सविस्तर.

काजू लागवड

मित्रांनो कृषी क्षेत्रातील जाणकार लोक शेतकरी बांधवांना काजू लागवड करण्यापूर्वी माती चाचणी किंवा माती परीक्षण करण्याचा सल्ला देत असतात. जाणकार लोकांच्या मते यामुळे जमिनीचे गुणधर्म व दोष शोधता येतात. खरं पाहता काजूची लागवड सर्व प्रकारच्या जमिनीत करता येते, परंतु लाल वालुकामय चिकणमाती, लाल वालुकामय जमीन, किनारपट्टीची वालुकामय जमीन आणि लॅटराइट माती सर्वात योग्य आहे. यामुळे काजूच्या बागा आपल्या महाराष्ट्रातील कोकण किनारपट्टीत सर्वाधिक बघायला मिळतात. जाणकार लोकांच्या मते, कोकणातील हवामान काजू पिकासाठी सर्वात अनुकूल असल्याने या ठिकाणी काजूची शेती शेतकऱ्यांसाठी वरदान सिद्ध होत आहे.

काजूची रोपे लावण्यापूर्वी जमिनीत पाण्याचा निचरा होण्याची व्यवस्था असायला हवी, कारण जमिनीत पाणी साचल्याने झाडांवर रोगांचा धोका असतो.

जाणकार लोकांच्या मते, कलम पद्धतीने काजूची लागवड करून चांगले उत्पादन घेता येते. नवीन काजूच्या बागा लावण्यासाठी कलम पद्धतीचा वापरही फायदेशीर ठरू शकतो.

काजूच्या 30 हून अधिक व्यावसायिक जाती आढळतात, त्यापैकी वेगुर्ला-4, उल्लाल-2, उल्लाल-4, बीपीपी-1, बीपीपी-2, टी-40 खूप चांगले उत्पादन देतात.

अशा प्रकारे तुम्हाला दुप्पट नफा मिळेल

वास्तविक, काजू बागायती हे दीर्घ कालावधीचे पीक आहे, ज्याची काळजी आणि फळे घेण्यासाठी बराच वेळ लागतो.  दरम्यान, शेतकऱ्यांकडे उत्पन्नाचे दुसरे साधनही नाही. अशा परिस्थितीत, अनेक शेतकरी काजू लागवडीबरोबरच इतर पिकांची आंतरपीक करून सर्वसामान्यांपेक्षा अधिक उत्पन्न मिळवतात. भुईमूग, कडधान्ये किंवा शेंगा याशिवाय काजूच्या झाडांमध्ये बार्ली, बाजरी किंवा काकूम या पिकांची आंतर-पिक शेती करता येते. अशाप्रकारे, काजू पिकातून तर उत्पन्न मिळेलचं शिवाय आंतरपीक म्हणून लागवड केलेल्या पिकांमधून देखील उत्पन्न मिळणार आहे.

काजूच्या शेतीतून किती उत्पन्न मिळणार बरं…!

काजू फळे पिकल्यानंतर काढणी केली जात नाही, तर जमिनीत पडलेले काजू गोळा करून उन्हात वाळवले जातात.  प्रत्येक हंगामात, काजूच्या झाडापासून 8 ते 10 किलो काजू तयार होऊ शकतात, ज्याची किंमत सुमारे 1200 रुपये प्रति किलो आहे. अशा प्रकारे प्रत्येक झाडापासून 12,000 रुपयांचे उत्पन्न मिळते, जे सुकल्यानंतर पोत्यांमध्ये भरून काजू निर्यात केली जाते. त्याची प्रति हेक्टरी लागवड करून 10 ते 17 क्विंटल काजू तयार होतात. अशा परिस्थितीत शेतकरी बांधवांनी एक हेक्‍टर क्षेत्रात काजू पिकाची शेती केली तर त्यांना 10 ते 17 लाखांपर्यंतचे उत्पन्न मिळणार आहे. चांगल्या विपणनासाठी, बरेच शेतकरी त्यांच्या पॅकेजिंग आणि प्रक्रियेवर देखील काम करतात.