Agriculture News : भारतात शेती (Farming) हा एक मुख्य व्यवसाय आहे. मात्र भारतात हवामानाच्या अनिश्चिततेमुळे (Climate Change) शेतकऱ्यांना (Farmer) सर्वाधिक त्रास सहन करावा लागतो. खरीप हंगाम 2022 मध्येही, जेथे अनेक शेतकरी खराब पावसामुळे पिकांची वेळेवर लागवड करू शकले नाहीत, तेथे पेरणीनंतर दुष्काळामुळे काही शेतकऱ्यांची पिके जमीनदोस्त झाली आहेत.

या परिस्थितीतून शेतकऱ्यांची सुटका करण्यासाठी आणि खराब हवामानापूर्वी शेतकऱ्यांना सतर्क करण्यासाठी मेघदूत मोबाइल अँप्लिकेशन (Mobile Application) सुरू करण्यात आले आहे. या मोबाईल अँप्लिकेशन द्वारे, शेतकऱ्यांना हवामान अंदाज (Weather Forecast) आणि हवामान आधारित सल्ल्याबद्दल (Agriculture Advisory) सतर्क केले जाईल, जेणेकरून शेतकरी शेती आणि शेतीशी संबंधित कार्ये वेळेपूर्वी हाताळू शकतील आणि त्यांच्या पिकांना सुरक्षितता प्रदान करू शकतील.

मेघदूत अँप्लिकेशन 

मेघदूत मोबाईल ऍप्लिकेशन (farming mobile application) भारतीय हवामान विभाग, भारतीय उष्णकटिबंधीय हवामानशास्त्र संस्था आणि भारतीय कृषी संशोधन परिषद यांच्या संयुक्त सहकार्याने विकसित आणि लॉन्च करण्यात आले आहे. या मोबाइल अॅपद्वारे शेतकऱ्यांना हवामानाशी संबंधित सूचना मोबाइलवरच मिळतात, ज्यामुळे जोखीम व्यवस्थापित करणे सोपे होते. या मोबाइल अॅपची अपडेटेड आवृत्ती ब्लॉक स्तरावर हवामान अद्यतनांची वैशिष्ट्ये सुलभ करते.

ब्लॉक लेव्हल ऍग्रोमेट ऍडव्हायझरी

मेघदूत मोबाईल अँप्लिकेशन अंतर्गत 6970 ब्लॉक्ससाठी ब्लॉक स्तरीय हवामान अंदाज आणि 3100 ब्लॉक्ससाठी ब्लॉक लेव्हल ऍग्रोमेट ऍडव्हायझरी जारी करण्यात आली आहे. शेतकर्‍यांना हवामानाचे अपडेट्स मिळवायचे असतील तर ते या मोबाईल अॅपवर नोंदणी करू शकतात.

मित्रांनो आम्ही आपणास सांगू इच्छितो की, भारतीय हवामान विभागाकडून ग्रामीण कृषी हवामान सेवेच्या अंतर्गत मंगळवार आणि शुक्रवारी त्यांच्या 330 नेटवर्कच्या मदतीने हवामान सूचना जारी केल्या जातात. जिल्हा आणि ब्लॉक स्तरीय हवामान अंदाजांतर्गत, पुढील 5 दिवसांचे तापमान, पाऊस, आर्द्रता, वाऱ्याचा वेग आणि दिशा यावर आधारित हवामानाचा अंदाज अपडेट केला जातो, जेणेकरून शेतकरी पुढील पाच दिवसांचा अंदाज बांधू शकतील. यामुळे शेतकरी बांधवांना पीक व्यवस्थापन करताना मोठी मदत होणार आहे.

ब्लॉक लेव्हल अॅग्रोमेट अॅडव्हायझरी अंतर्गत, हवामानावर आधारित अॅडव्हायझरी दर आठवड्याला मंगळवार आणि शुक्रवारी शेतकऱ्यांना दिली जाते. यामुळे शेतकऱ्यांना शेतीपयोगी कामात मदत होते. तज्ञ लोकांचे मार्गदर्शन लाभत असल्याने शेतकरी बांधवांना उत्पादन वाढविण्यात देखील मदत होत आहे.

मेघदूत अँप्लिकेशन कसे कार्य करते

या मोबाईल अॅपचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे भारतीय हवामान खात्याने स्थापन केलेल्या राज्य हवामान केंद्रांच्या मदतीने 732 जिल्हे समाविष्ट केले आहेत, 1019 स्थानकांद्वारे आणि दर 3 तासांनी स्थानिक हवामान परिस्थितीचा समावेश केला जात आहे. या ॲप्लिकेशनच्या मदतीने हवामानाच्या तीव्रतेचा इशारा देखील शेतकरी बांधवांना कळणार आहे . मेघदूत अॅपच्या मदतीने तुम्ही पुढील 10 दिवसांच्या हवामानाची माहिती जिल्हा स्तरावर मिळवू शकता.

शेतकऱ्यांसाठी ठरणार फायदेशीर

मेघदूत अॅप शेतकऱ्यांना त्यांचे गाव आणि परिसर यावर आधारित हवामान आधारित सल्ला आणि सल्ला देते. मेघदूत मोबाईल अॅपच्या सल्ल्यानुसार, शेतकरी मोठे नुकसान टाळू शकतील आणि त्यांची पिके हवामानाच्या अनिश्चित परिणामांपासून सुरक्षित करू शकतील. यामुळे शेतकऱ्यांना चांगले उत्पादन आणि वेळेवर उत्पादन मिळण्यास मदत होईल.